Có lẽ ít ai nghĩ rằng một chàng trai lớn lên giữa miền đất Bạc Liêu lại trở thành giáo sư bậc 1 tại Đại học Texas – Austin, một trong mười đại học hàng đầu nước Mỹ về trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu. Với tôi, giảng đường và phòng thí nghiệm không đơn thuần là nơi làm việc, mà là không gian thử thách, nơi từng ý tưởng được nung nấu, từng giả thuyết được soi chiếu. Mỗi ngày ở đó nhắc tôi rằng con đường khoa học là một hành trình dài, đòi hỏi sự bền bỉ và đam mê hơn bất cứ điều gì khác.
Dấu ấn học thuật trên bản đồ quốc tế
Trong giới nghiên cứu, sự công nhận đến không phải từ những lời khen xã giao, mà từ việc các công trình được đặt vào đúng vị trí trong dòng chảy tri thức nhân loại. Tính đến nay, tôi đã công bố 65 bài báo tại các tạp chí Q1 và hội nghị A* – những “diễn đàn” uy tín bậc nhất của khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Việc đảm nhận vai trò phó tổng biên tập của một số tạp chí, hội nghị lớn càng khiến tôi ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình: khoa học phải đủ nghiêm ngặt, nhưng đồng thời cũng phải mở lối cho sự sáng tạo.
Có người hỏi tôi vì sao có thể dành nhiều giờ liên tục cho các mô hình toán, cho những thuật toán khô khan. Tôi thường mỉm cười. Khoa học cho tôi niềm hạnh phúc giản dị: cảm giác lâng lâng khi phát hiện một mô hình mới, tìm ra một phương pháp giúp dữ liệu trở nên sáng rõ hơn. Những công trình về mô hình kết hợp, hiện được sử dụng trong các tập đoàn công nghệ lớn như Google, Microsoft, OpenAI, hay những phương pháp cải thiện mô hình tạo sinh mà tôi phát triển, tất cả đều xuất phát từ niềm vui nhỏ nhoi ấy.
Trăn trở cùng thế hệ trẻ Việt Nam
Khi nhìn về quê hương, tôi tin rằng Việt Nam sẽ không đứng ngoài làn sóng bùng nổ của khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Nhưng để thật sự tham gia, đất nước cần một thế hệ chuyên gia được đào tạo ở chuẩn mực cao nhất. Chính vì vậy, tôi dành nhiều tâm sức để làm cầu nối cho sinh viên Việt Nam đến với những chương trình tiến sĩ ở các trường hàng đầu thế giới. Tôi đã chứng kiến không ít bạn trẻ được nhận vào những đại học danh tiếng ở Mỹ. Tôi tin họ sẽ là lớp trí thức mới, một ngày không xa sẽ trở về và góp sức cho công cuộc chuyển đổi số của đất nước.
Bản lĩnh Việt Nam trên trường học thuật
“Bản lĩnh Việt Nam” trong tôi là khát vọng trở thành một trong những giáo sư hàng đầu thế giới về khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Con đường này chắc chắn nhiều chông gai, nhưng tôi tin rằng khát vọng cộng với sự kiên trì sẽ đưa mình đến đích. Tôi cũng nhận thấy ở nhiều người trẻ Việt Nam, dù ở đâu và thành công đến đâu, họ vẫn luôn muốn quay về cống hiến. Cống hiến có thể bằng cách đào tạo thế hệ kế tiếp, hoặc gây tiếng vang để thế giới biết nhiều hơn về trí tuệ Việt Nam.
Tôi muốn mở rộng cộng đồng trực tuyến “Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo” – nơi đã có hơn 16.000 thành viên – thành một diễn đàn học thuật thực thụ. Tôi tin rằng tri thức chỉ thực sự sống động khi được lan tỏa và tiếp nối. Đó là cách để mỗi bước đi của cá nhân tôi không chỉ dừng lại ở một sự nghiệp riêng, mà trở thành con đường chung cho những thế hệ Việt Nam sau này, những người cũng đang khao khát đưa trí tuệ Việt ra thế giới.